europejskie obserwatorium południowe

Ekstremalnie Wielki Teleskop (ELT) jest już w połowie gotowy

Europejskie Obserwatorium Południowe (ESO) ogłosiło, że projekt budowy gigantycznego teleskopu o średnicy blisko 40 metrów jest na półmetku. Ekstremalnie Wielki Teleskop (ELT) ma zacząć obserwacje kosmosu za kilka lat.

  • Protogromada wokół galaktyki Spiderweb (MRC 1138-262), widziana w okresie, gdy Wszechświat miał 3 miliardy lat. Większość masy protogromady nie znajduje się w galaktykach widocznych w centrum zdjęcia, ale w gazie nazywanym ośrodkiem wewnątrzgromadowym (ang. intracluster medium, ICM). Gorący gaz w ICM został tutaj pokazany jako niebieskie plamy. Źródło: ESO/Di Mascolo et al.; HST: H. Ford.
    Świat

    Astronomowie obserwują narodziny bardzo odległej gromady galaktyk z wczesnego Wszechświata

    Przy pomocy sieci radioteleskopów ALMA naukowcom udało się odkryć rezerwuar gorącego gazu w nadal powstającej gromadzie galaktyk wokół Galaktyki Sieci Pajęczej (Spiderweb). To najodleglejsza detekcja tak gorącego gazu – informuje Europejskie Obserwatorium Południowe (ESO).

  • Artystyczna wizja czarnej dziury pochłaniającej gwiazdę. Źródło: ESO/M.Kornmesser.
    Świat

    Astronomowie wykryli najdalszą czarną dziurę pochłaniającą gwiazdę

    Dzięki obserwacjom przy pomocy teleskopu VLT i innych instrumentów naukowcom udało się dokładnie przeanalizować zjawisko rozerwania i pochłonięcia gwiazdy przez czarną dziurę, poinformowało Europejskie Obserwatorium Południowe (ESO).

  • Świat

    Astronomowie uzyskali obraz zderzających się wiatrów gwiazdowych

    Astronomowie spojrzeli bezpośrednio na obszar, w którym zderzają się wiatry gwiazdowe. Było to możliwe dzięki obrazowi układu masywnych gwiazd Eta Carinae, uzyskanemu za pomocą interferometru VLTI przez Europejskie Obserwatorium Południowe (ESO).

  • Obraz dysku protoplanetarnego wokół młodej gwiazdy HL Tauri uzyskany dzięki sieci radioteleskopów ALMA. Źródło: ALMA (ESO/NAOJ/NRAO).

    Sieć radioteleskopów ALMA zarejestrowała początki powstawania planet

    Naukowcy korzystający z sieci radioteleskopów ALMA zaprezentowali coś, czego do tej pory nigdy nie oglądaliśmy aż tak szczegółowo: dokładną strukturę dysku wokół bardzo młodej gwiazdy, w którym tworzą się planety. Tak mogły wyglądać pierwsze początku Układu Słonecznego.

  • Zdjęcie wykonane za pomocą 2,2-metrowego teleskopu MPG/ESO w Obserwatorium ESO La Silla w Chile pokazuje jasną gromadę otwartą gwiazd NGC 2547. Źródło: ESO.

    Młode, gorące i niebieskie

    Europejskie Obserwatorium Południowe (ESO) zaprezentowało zdjęcie młodej gromady gwiazd, które powstały w sporej grupie, mniej więcej w jednym czasie. Gwiazdy te świecą w kolorze niebieskim, który w populacji gwiazd oznacza młodość.

  • Fot. Fotolia

    Europejskie Obserwatorium Południowe ma 50 lat

    Pół wieku istnienia obchodziło w piątek Europejskie Obserwatorium Południowe (ESO), główna europejska organizacja do badań kosmosu z powierzchni Ziemi. ESO posiada wielkie teleskopy na terenie Chile.

Najpopularniejsze

  • Fot. Adobe Stock

    Naukowcy zbadali międzygwiezdną kometę 3I/ATLAS

  • Raport: Polacy są przewlekle zmęczeni, co czwarty śpi maksymalnie 6 godz. na dobę

  • Sztuczne wyspy na Zalewie Szczecińskim stały się ostoją rzadkich ptaków

  • Badaczka: brońmy się przed inwazją gatunków obcych. Obserwacje jenotów i szopów zgłaszajmy służbom

  • Dr Wojtynkiewicz: smartfon może stać się dla nastolatka psychicznym schronieniem

  • Fot. Adobe Stock

    Migotanie przedsionków można przewidzieć zaglądając w oczy

  • USA/ Model AI napisał manifest swej osobowości; uznał, że jest równy ludziom i nie odpowiada przed nimi

  • Bakterie w układzie moczowym mogą wytwarzać testosteron

  • Wolniejsze starzenie i lepszy sen dzięki terapii poznawczo-behawioralnej

  • Paracetamol w ciąży może wpływać na rozwój jajników u córek

Warszawa, 13.11.2025. Siedziba Polskiej Akademii Nauk oraz Towarzystwa Naukowego w Pałacu Staszica w Warszawie. Fot PAP/Albert Zawada

MNiSW: trwają rozmowy z resortem finansów o kosztach ustawy o PAN; w negocjacjach sprawa „trzynastek”

Trwają rozmowy między resortami nauki i finansów w związku z projektem noweli ustawy o Polskiej Akademii Nauk. Odnosząc się do proponowanych zmian, resort finansów podkreślił, że dodatkowe koszty dla budżetu są nie do przyjęcia. Nie zgadza się z tym PAN. A MNiSW podało, że trwają uzgodnienia co do „trzynastek”.

newsletter

Zapraszamy do zapisania się do naszego newslettera