europejskie obserwatorium południowe

Ekstremalnie Wielki Teleskop (ELT) jest już w połowie gotowy

Europejskie Obserwatorium Południowe (ESO) ogłosiło, że projekt budowy gigantycznego teleskopu o średnicy blisko 40 metrów jest na półmetku. Ekstremalnie Wielki Teleskop (ELT) ma zacząć obserwacje kosmosu za kilka lat.

  • Protogromada wokół galaktyki Spiderweb (MRC 1138-262), widziana w okresie, gdy Wszechświat miał 3 miliardy lat. Większość masy protogromady nie znajduje się w galaktykach widocznych w centrum zdjęcia, ale w gazie nazywanym ośrodkiem wewnątrzgromadowym (ang. intracluster medium, ICM). Gorący gaz w ICM został tutaj pokazany jako niebieskie plamy. Źródło: ESO/Di Mascolo et al.; HST: H. Ford.
    Świat

    Astronomowie obserwują narodziny bardzo odległej gromady galaktyk z wczesnego Wszechświata

    Przy pomocy sieci radioteleskopów ALMA naukowcom udało się odkryć rezerwuar gorącego gazu w nadal powstającej gromadzie galaktyk wokół Galaktyki Sieci Pajęczej (Spiderweb). To najodleglejsza detekcja tak gorącego gazu – informuje Europejskie Obserwatorium Południowe (ESO).

  • Artystyczna wizja czarnej dziury pochłaniającej gwiazdę. Źródło: ESO/M.Kornmesser.
    Świat

    Astronomowie wykryli najdalszą czarną dziurę pochłaniającą gwiazdę

    Dzięki obserwacjom przy pomocy teleskopu VLT i innych instrumentów naukowcom udało się dokładnie przeanalizować zjawisko rozerwania i pochłonięcia gwiazdy przez czarną dziurę, poinformowało Europejskie Obserwatorium Południowe (ESO).

  • Świat

    Astronomowie uzyskali obraz zderzających się wiatrów gwiazdowych

    Astronomowie spojrzeli bezpośrednio na obszar, w którym zderzają się wiatry gwiazdowe. Było to możliwe dzięki obrazowi układu masywnych gwiazd Eta Carinae, uzyskanemu za pomocą interferometru VLTI przez Europejskie Obserwatorium Południowe (ESO).

  • Obraz dysku protoplanetarnego wokół młodej gwiazdy HL Tauri uzyskany dzięki sieci radioteleskopów ALMA. Źródło: ALMA (ESO/NAOJ/NRAO).

    Sieć radioteleskopów ALMA zarejestrowała początki powstawania planet

    Naukowcy korzystający z sieci radioteleskopów ALMA zaprezentowali coś, czego do tej pory nigdy nie oglądaliśmy aż tak szczegółowo: dokładną strukturę dysku wokół bardzo młodej gwiazdy, w którym tworzą się planety. Tak mogły wyglądać pierwsze początku Układu Słonecznego.

  • Zdjęcie wykonane za pomocą 2,2-metrowego teleskopu MPG/ESO w Obserwatorium ESO La Silla w Chile pokazuje jasną gromadę otwartą gwiazd NGC 2547. Źródło: ESO.

    Młode, gorące i niebieskie

    Europejskie Obserwatorium Południowe (ESO) zaprezentowało zdjęcie młodej gromady gwiazd, które powstały w sporej grupie, mniej więcej w jednym czasie. Gwiazdy te świecą w kolorze niebieskim, który w populacji gwiazd oznacza młodość.

  • Fot. Fotolia

    Europejskie Obserwatorium Południowe ma 50 lat

    Pół wieku istnienia obchodziło w piątek Europejskie Obserwatorium Południowe (ESO), główna europejska organizacja do badań kosmosu z powierzchni Ziemi. ESO posiada wielkie teleskopy na terenie Chile.

Najpopularniejsze

  • Model tunelu i kanistra na wypalone paliwo jądrowe w podziemnym laboratorium Mont Terri w Szwajcarii. W środku widać modele zestawów paliwowych, a wokół kanistra znajduje się bentonit, materiał ilasty, który ma pełnić funkcję bariery ochronnej w głębokim składowisku. Prawa autorskie: Natalia Jakus.

    Polka znalazła sposób na powstrzymanie bakterii zagrażających składowiskom odpadów jądrowych

  • Halucynacje AI doprowadziły do odkrycia. Polacy opisali nową „niemożliwie zasupłaną” rodzinę białek

  • Prezydent odznaczył Orderem Orła Białego lekarza neurochirurga, prof. CMKP dr hab. n. med. Mirosława Ząbka

  • Troje polskich naukowców z grantami ERC

  • Gdańsk/ Archeolodzy odnaleźli 28 tys. niewybuchów, przebadali plac apelowy i odkryli unikatowe zabytki na Westerplatte

  • Fot. Adobe Stock

    Lek przeciwzakrzepowy na bóle stawów

  • Powstał robot, który potrafi sobie wytworzyć nowy zmysł

  • Nowa definicja otyłości - sam wskaźnik BMI nie wystarczy do jej rozpoznania

  • Błonnik w diecie pomaga chronić wyściółkę jelit przed niszczeniem

  • Ptak, który angażuje się bardziej od dzięcioła

Warszawa, 17.04.2026. Siedziba Centrum Badań Kosmicznych PAN w Warszawie. PAP/Radek Pietruszka

50 lat CBK PAN. Polska aparatura 1,5 mln km od Ziemi

Centrum Badań Kosmicznych Polskiej Akademii Nauk obchodzi 50-lecie istnienia. Przez ten czas urządzenia opracowane przez polskich inżynierów dotarły w odległe rejony Układu Słonecznego: w okolice Wenus i Marsa, a obecnie lecą w stronę Jowisza – powiedział PAP dyrektor CBK PAN dr hab. Piotr Orleański.

newsletter

Zapraszamy do zapisania się do naszego newslettera