Wspólne genetyczne podłoże depresji i chorób układu krążenia

Źródło: Adobe Stock
Źródło: Adobe Stock

256 funkcjonalnie powiązanych genów ma związek zarówno z depresją, jak i z chorobami układu krążenia – informuje pismo „Frontiers in Psychiatry”.

Depresja i choroby układu krążenia (CVD) stanowią poważne zagrożenie dla zdrowia publicznego. Na depresję cierpi na całym świecie około 280 milionów ludzi, na choroby układu krążenia - 620 milionów.

Już od lat 90. XX wieku było wiadomo, że te dwie choroby są w jakiś sposób ze sobą powiązane. Osoby cierpiące na depresję są na przykład obarczone większym ryzykiem chorób sercowo-naczyniowych, a skuteczne wczesne leczenie depresji zmniejsza ryzyko późniejszego rozwoju chorób sercowo-naczyniowych o połowę. I odwrotnie, osoby z chorobami sercowo-naczyniowymi często również cierpią na depresję. Dlatego na przykład American Heart Association (AHA) zaleca monitorowanie nastolatków z depresją pod kątem chorób sercowo-naczyniowych.

Naukowcy dopatrywali się przyczyn tych powiązań w czynnikach takich jak powszechny wśród pacjentów z depresją i szkodliwy dla serca styl życia - palenie, nadużywanie alkoholu, brak ruchu i zła dieta. Jednak nie wykluczano, że obie choroby mogą być ze sobą powiązane na głębszym poziomie.

„Przyjrzeliśmy się profilowi ekspresji genów we krwi osób chorych na depresję i choroby sercowo-naczyniowe i znaleźliśmy 256 genów w pojedynczym module genowym, których ekspresja na poziomie wyższym lub niższym niż średni naraża ludzi na większe ryzyko obu chorób” – powiedziała pierwsza autorka, dr Binisha H. Mishra z Uniwersytetu Tampere w Finlandii.

Zdaniem autorów badań (https://www.frontiersin.org/journals/psychiatry/articles/10.3389/fpsyt.2024.1345159/full) geny te można wykorzystać jako biomarkery zarówno depresji, jak i chorób układu krążenia, co powinno pomóc w znalezieniu nowych leków na obie choroby.

Autorzy definiują moduł genowy jako grupę genów o podobnych wzorach ekspresji w różnych warunkach, a zatem prawdopodobnie powiązanych funkcjonalnie.

Mishra i współpracownicy zbadali dane dotyczące ekspresji genów we krwi 899 kobiet i mężczyzn w wieku od 34 do 49 lat, którzy uczestniczyli w badaniu Young Finns Study, jednym z największych jak dotąd badań czynników ryzyka chorób układu krążenia od dzieciństwa do dorosłości.

Badanie Young Finns Study rozpoczęło się w 1980 r. na grupie prawie 4000 dzieci i młodzieży w wieku od 3 do 18 lat, wybranych losowo z pięciu miast w Finlandii. Od tego czasu monitorowano stan zdrowia tych uczestników.

Finlandia ma najwyższą szacowaną częstość występowania zaburzeń psychicznych w UE i zajmuje dziewiąte miejsce na świecie pod względem częstości występowania depresji. Dla kontrastu, kraj ten plasuje się wśród 20 proc. najmniej narażonych na choroby serca na świecie.

W 2011 roku badacze prowadzący badanie Young Finns Study przetestowali uczestników pod kątem objawów depresji za pomocą powszechnie stosowanej skali depresji Becka (BDI-II), której wynik wzrasta wraz z poważniejszymi objawami. Oceniono także ryzyko rozwoju chorób sercowo-naczyniowych za pomocą wskaźnika AHA „idealnego zdrowia układu sercowo-naczyniowego” w skali od zera (najwyższe ryzyko) do siedmiu (najniższe ryzyko).

W 2011 roku od każdego uczestnika pobrano także pełną krew, a Mishra i współpracownicy przeanalizowali te próbki za pomocą najnowocześniejszych metod ekspresji genów.

Wykorzystali zaawansowane statystyki, aby zidentyfikować 22 różne moduły genów, z których tylko jeden był powiązany zarówno z wysokim wynikiem w zakresie objawów depresyjnych, jak i niskim wynikiem w zakresie zdrowia układu krążenia.

„Wiadomo, że trzy najważniejsze geny z tego modułu genowego są powiązane z chorobami neurodegeneracyjnymi, chorobą afektywną dwubiegunową i depresją. Teraz wykazaliśmy, że są one również powiązane ze złym stanem układu krążenia” – wskazała Mishra. Geny te biorą na przykład udział w procesach zapalnych, które są zaangażowane w patogenezę zarówno depresji, jak i chorób układu krążenia. Wcześniej wykazano, że inne geny we wspólnym module są zaangażowane w choroby mózgu, takie jak choroba Alzheimera, Parkinsona i Huntingtona.(PAP)

Autor: Paweł Wernicki

pmw/ bar/

Fundacja PAP zezwala na bezpłatny przedruk artykułów z Serwisu Nauka w Polsce pod warunkiem mailowego poinformowania nas raz w miesiącu o fakcie korzystania z serwisu oraz podania źródła artykułu. W portalach i serwisach internetowych prosimy o zamieszczenie podlinkowanego adresu: Źródło: naukawpolsce.pl, a w czasopismach adnotacji: Źródło: Serwis Nauka w Polsce - naukawpolsce.pl. Powyższe zezwolenie nie dotyczy: informacji z kategorii "Świat" oraz wszelkich fotografii i materiałów wideo.

Czytaj także

  • Adobe Stock

    Kazachstan/ Konie Przewalskiego wróciły do macierzy

  • Adobe Stock

    Apel o zrozumiałe streszczenia recenzowanych artykułów medycznych

Przed dodaniem komentarza prosimy o zapoznanie z Regulaminem forum serwisu Nauka w Polsce.

newsletter

Zapraszamy do zapisania się do naszego newslettera