Marsjański wiatr niczym kosmiczna piaskarka

Fot. Adobe Stock
Fot. Adobe Stock

Wiejące na Marsie wiatry przenoszą ziarna piasku, które uderzają w miękkie skały osadowe, żłobiąc w nich głębokie bruzdy. Silnie kształtują w ten sposób teren, tworząc charakterystyczne kopce, grzbiety czy kolumny – pokazała sonda Mars Express.

Jak poinformowała Europejska Agencja Kosmiczna, marsjańskie wiatry tworzą w ten sposób zaskakujące formacje w pobliżu równika planety - tzw. jardangi. To unikalne struktury powstające w wyniki erozji pod działaniem wiatru i piasku, które można znaleźć także na różnych pustynnych obszarach Ziemi.

Eksperci wyjaśnili, że silnie, nasycone piaskiem wiatry wdzierają się w miękkie warstwy skał osadowych i ścierają znajdujący się tam materiał. W miarę jak otaczający grunt jest smagany piaskiem, pozostają wyraźne, wydłużone grzbiety lub kopce, tworzące imponujący krajobraz.

Na głównym uchwyconym przez europejski próbnik obrazie obejmującym mniej więcej obszar o powierzchni Belgii, widać np. jardangi nachylone w tym samym kierunku, co wynika z przeważającego kierunku wiatru wżerającego się w skały od strony południowo-wschodniej. Struktury te znajdują się na północy górskiego obszaru Eumenides Dorsum.

Na zdjęciu widać też relatywnie świeży krater otoczony rozległą warstwą materiału wyrzuconego w trakcie uderzenia.

Ponadto poniżej i obok głównego skupiska jardangów znajduje się tzw. potok płytowy (ang. platy flow), który przypomina nieco dryfujące ziemskie lodowe kry.

Według ekspertów, jardangi prawdopodobnie nie tylko graniczą ze wspomnianym potokiem płytowym, ale wręcz utworzyły się na jego powierzchni.

To ważne, ponieważ wskazuje, że najpewniej powstały one stosunkowo niedawno.

ESA przypomniała, że sonda Mars Express bada i mapuje Czerwoną Planetę już od 2003 roku, dostarczając danych, które diametralnie odmieniły rozumienie zachodzących na Marsie procesów.

Marek Matacz (PAP)

mat/ agt/

Fundacja PAP zezwala na bezpłatny przedruk artykułów z Serwisu Nauka w Polsce pod warunkiem mailowego poinformowania nas raz w miesiącu o fakcie korzystania z serwisu oraz podania źródła artykułu. W portalach i serwisach internetowych prosimy o zamieszczenie podlinkowanego adresu: Źródło: naukawpolsce.pl, a w czasopismach adnotacji: Źródło: Serwis Nauka w Polsce - naukawpolsce.pl. Powyższe zezwolenie nie dotyczy: informacji z kategorii "Świat" oraz wszelkich fotografii i materiałów wideo.

Czytaj także

  • Fot. Adobe Stock

    Małe strefy wylesienia napędzają utratę węgla w tropikach

  • Fot. Adobe Stock

    Koci koronawirus inny niż się wydawało

Przed dodaniem komentarza prosimy o zapoznanie z Regulaminem forum serwisu Nauka w Polsce.

newsletter

Zapraszamy do zapisania się do naszego newslettera