Raport „Kobiety na politechnikach 2026” przygotowały Fundacja Edukacyjna Perspektywy oraz Ośrodek Przetwarzania Informacji – Państwowy Instytut Badawczy (OPI). Opublikowane w raporcie dane dotyczą roku akademickiego 2024/2025. Materiał zaprezentowano podczas czwartkowej konferencji prasowej.

Autorzy dokumentu przypomnieli, że w roku akademickim 2024/2025 na polskich uczelniach studiowało ponad 1 mln 268 tys. osób. Udział studentek na uczelniach technicznych w 2024 r. wyniósł 32,6 proc. W latach 2019-2024 liczba kobiet studiujących na kierunkach z obszaru informatyki wzrosła o 40,6 proc.

– Prawdziwa nauka to taka, w której jest równowaga i różnorodność. Dopiero równy udział kobiet i mężczyzn w nauce gwarantuje tę równowagę i różnorodność. Oznacza to, że (…) nauka będzie zajmowała się tematami ważnymi dla całego społeczeństwa – przekonywała podczas konferencji wiceministra nauki i szkolnictwa wyższego Karolina Zioło-Pużuk.

Dodała, że z niepokojem zauważa globalne tendencje, które kobietom nie służą. – Narracja antykobieca i antyrównościowa (…) pojawia się coraz częściej w przestrzeni publicznej i (…) zaczyna być powszechnie akceptowana jako jeden z możliwych sposobów widzenia świata – zauważyła wiceministra.

Przypomniała, że jej resort przygotował m.in. pakiet antydyskryminacyjny, propozycje dotyczące stosowania feminatywów na uczelniach i w ośrodkach naukowych oraz tego, by w senatach i radach uczelni, radach instytutów naukowych i organach doradczych MNiSW było minimum 30 proc. reprezentantów obu płci.

Prezeska Fundacji Edukacyjnej Perspektywy i inicjatorka akcji „Dziewczyny na politechniki” dr Bianka Siwińska powiedziała podczas konferencji, że po prawie 20 latach ukazywania się raportu jego autorzy zaczęli zauważać spadek udziału dziewczyn na uczelniach technicznych w Polsce i nie tylko. - Ta sytuacja okazała się bardzo niepokojąca – zaznaczyła.

Współautorka raportu Katarzyna Pyrtek z OPI zastrzegła z kolei, że spadek udziału i liczby kobiet na uczelniach technicznych jest niewielki i wynosi ok. 1 pp. – Ale niski udział kobiet, na przykład na kierunkach z obszaru informatyki, przekłada się na mniejszą liczbę kobiet w firmach technologicznych. I na to, że jednorodne zespoły projektowe i badawcze produkują, co też jest udowodnione, mniej innowacyjne (…) produkty – stwierdziła.

Alicja Łakomska, studentka V roku inżynierii internetu rzeczy na Wydziale Elektroniki i Technik Informacyjnych Politechniki Warszawskiej, przyznała w rozmowie z PAP, że wielokrotnie była jedyną kobietą na zajęciach w ramach studiów. – Na wykładach nie widać wielu kobiet, podobnie jak wśród osób prowadzących zajęcia. Ale na szczęście coś zmieniło się na lepsze w ciągu ostatnich dwóch dekad: kobiety na uczelniach technicznych nie budzą już takiego zdziwienia. Ich obecność znormalniała – oceniła.

Zaznaczyła, że również w pracy, w której zajmuje się systemami do zarządzania SAP dla dużych przedsiębiorstw, mężczyźni są w przytłaczającej przewadze.

Fundacja Perspektywy działa od 2006 r. Realizuje m.in. misję zwiększania udziału kobiet w obszarach STEM (ang. science, technology, engineering, and mathematics, czyli nauka, technologia, inżynieria i matematyka) m.in. poprzez programy "Dziewczyny na politechniki!" i "Dziewczyny do ścisłych!", w których do tej pory wzięło udział ponad 200 tys. młodych kobiet.

OPI to interdyscyplinarna jednostka naukowa tworząca oprogramowanie systemów informatycznych dla polskiej nauki i szkolnictwa wyższego. Główne obszary badań prowadzonych w instytucie to m.in.: algorytmy uczenia maszynowego, analiza sentymentu, sieci neuronowe, interakcja człowiek-komputer i systemy komputerowego wspomagania decyzji.

Raport "Kobiety na politechnikach 2026" w interaktywnej wersji elektronicznej jest dostępny na stronie radon.nauka.gov.pl. (PAP)

Nauka w Polsce

abu/ zan/