Zgodnie z komunikatem resortu klimatu, podczas 48. sesji Komitetu Światowego Dziedzictwa UNESCO w Busan w Korei Południowej przyjęto bez sprzeciwu decyzję dotyczącą stanu zachowania transgranicznego obiektu światowego dziedzictwa „Puszcza Białowieska”. Dodatkowo komitet pozytywnie ocenił działania Polski na rzecz ochrony tego obszaru, w tym zakończenie prac nad Planem Zarządzania dla polskiej części Puszczy.

Plan ten został opracowany oraz przekazany do zaopiniowania do Centrum Światowego Dziedzictwa UNESCO oraz Międzynarodowej Unii Ochrony Przyrody (IUCN), a następnie podpisany 19 czerwca 2026 r. przez Ministra Klimatu i Środowiska. „UNESCO doceniło działania Polski dotyczące m.in. ochrony ciągłości hydrologicznej, monitoringu kluczowych gatunków, ograniczania fragmentacji siedlisk oraz usuwania ogrodzeń leśnych” - relacjonuje MKiŚ.

Resort wskazał też, że komitet podkreślił, iż zachowanie ciągłości ekologicznej całego transgranicznego obszaru Puszczy Białowieskiej pozostaje kluczowe dla ochrony jej uniwersalnej wartości, a Polska zadeklarowała dalszą współpracę oraz udział w kolejnej misji monitoringu reaktywnego planowanej na 2027 r.

„Komitet z uznaniem odniósł się również do działań Polski na rzecz ograniczania fragmentacji ekologicznej Puszczy, w tym analizy sieci drogowej, ograniczania dostępu do części dróg, planowanego wycofywania niektórych odcinków dróg oraz kontynuacji usuwania ogrodzeń leśnych” - zauważyło MKiŚ. Jednocześnie UNESCO - jak dodało ministerstwo - wskazało, że dla ochrony uniwersalnej wartości Puszczy Białowieskiej kluczowe pozostaje zachowanie ciągłości ekologicznej całego transgranicznego obszaru.

Ministerstwo zapowiedziało, że Polska przekaże do Centrum Światowego Dziedzictwa UNESCO raport dotyczący stanu zachowania dobra do końca stycznia 2027 r., czyli w tym samym roku, w którym planowana jest kolejna wspólna misja monitoringu reaktywnego UNESCO i Międzynarodowej Unii Ochrony Przyrody (IUCN).

Stanowisko strony polskiej, przygotowane przez Ministerstwo Klimatu i Środowiska, przedstawił Mariusz Lewicki, Stały Przedstawiciel Rzeczypospolitej Polskiej przy UNESCO.

Plan Zarządzania dla polskiej części Puszczy Białowieskiej jest dokumentem strategicznym, który określa kierunki ochrony Puszczy Białowieskiej na najbliższe 25 lat – do 2051 r. Jego zapisy będą uwzględniane w kolejnych dokumentach dotyczących ochrony przyrody, a także w planach urządzenia lasu dla nadleśnictw.

Puszcza Białowieska to jeden z ostatnich istniejących i najlepiej zachowanych naturalnych kompleksów leśnych o charakterze pierwotnym na niżu Europy, ostoja wielu rzadkich gatunków. Obiekt „Białowieża Forest” jest na Liście Światowego Dziedzictwa od 1979 r. Wtedy wpisana była na tę listę polska część puszczy. W 1992 r., po wpisaniu białoruskiej części puszczy to obiekt transgraniczny. W 2014 r. dokonano zmiany jego granic. Obecnie to 56,6 tys. ha w Polsce i 82,3 tys. ha na Białorusi. Łączna powierzchnia obiektu to 142 tys. ha, a jego strefy buforowej 166,7 tys. ha.

Puszcza Białowieska jest jednym z 1248 obiektów na Liście Obiektów Światowego Dziedzictwa UNESCO; 235 z nich to obiekty przyrodnicze. W 2017 r. gdy w puszczy była prowadzona wycinka drzew, którą ówczesne władze uzasadniały walką z kornikiem, pojawiały się głosy, że puszcza może stracić status światowego dziedzictwa na rzecz statusu dziedzictwa w zagrożeniu. (PAP)

jls/ drag/