Nauka dla Społeczeństwa

01.02.2023
PL EN
02.09.2022 aktualizacja 02.09.2022

Pojedynczy kontakt z alkoholem może zmieniać neurony

Fot. Adobe Stock Fot. Adobe Stock

Badanie na myszach i muszkach owocowych wskazało, że już jeden epizod alkoholowego odurzenia na stałe zmienia działanie komórek nerwowych. Podobnie może dziać się u ludzi, co może przyczyniać się do rozwoju uzależnienia.

Naukowców z Uniwersytetu w Kolonii oraz innych niemieckich ośrodków interesowało pytanie, co sprawia, że ze sporadycznego picia rozwija się uzależnienie.

Większość badań skupiało się dotąd na zmianach, jakie pod wpływem alkoholu zachodzą w jednej ze struktur mózgu - hipokampie, a niewiele wiadomo, jak reagują same neurony.

„Postanowiliśmy sprawdzić zależne od etanolu zmiany molekularne. Stanowią one podstawę dla trwałych zmian w komórkach już po pojedynczym, silnym odurzeniu alkoholem. Wpływ pojedynczego kontaktu z alkoholem sprawdziliśmy na poziomie molekularnym, komórkowym oraz behawioralnym” - mówi autorka badania prof. Henrike Scholz.

Robocza hipoteza była taka, że podobnie do formowania się zapisów pamięciowych już po jednej lekcji, pojedyncza ekspozycja uformuje w neuronach pozytywne powiązania z alkoholem.

W doświadczeniach na muszkach owocowych oraz na myszach naukowcy odkryli zmiany w dwóch obszarach.

Po pierwsze zmieniło się zachowanie mitochondriów. Struktury te wytwarzają w komórkach energię i aby robić to sprawnie, przemieszczają się w różne miejsca. Pod wpływem etanolu ruch ten został zaburzony.

Po drugie zaburzeniu uległa chemiczna równowaga w niektórych synapsach. Zanotowane modyfikacje okazały się przy tym trwałe i odpowiadały im zmiany w zachowaniu - zarówno myszy, jak i muszki chętniej sięgały później po alkohol nawet po długim czasie.

Informacje zapisane są w mózgu właśnie w systemie synaps, a migracja mitochondriów bierze w tym udział - wyjaśniają naukowcy.

Jednak taka praca neuronów może też odpowiadać za powstawanie uzależnień - mózg uczy się dostarczanej przez alkohol czy inną substancję przyjemności.

„Zaobserwowane mechanizmy mogą mieć znaczenie u ludzi, a pierwsze upicie się w młodości to kluczowy czynnik rozwoju późniejszego uzależnienia - podkreśla prof. Scholz. - Oznacza to, że identyfikacja trwałych, związanych z alkoholem zmian to ważny krok do zrozumienia, jak okazyjne upijanie się może się przerodzić w chroniczne nadużywanie alkoholu” - dodaje.

Więcej informacji na stronach:

https://www.pnas.org/doi/full/10.1073/pnas.2122477119 (PAP)

Marek Matacz

mat/ ekr/

Przed dodaniem komentarza prosimy o zapoznanie z Regulaminem forum serwisu Nauka w Polsce.

Copyright © Fundacja PAP 2023