O przyznanie Katowicom tytułu Europejskiego Miasta Nauki starali się przedstawiciele lokalnego samorządu i środowiska akademickiego uczelni publicznych, mających siedziby w stolicy regionu. Aby wspólnie przygotować się do wydarzeń 2024 r., rektorzy katowickich uczelni publicznych utworzyli Konsorcjum Katowice Miasto Nauki. To siedem uczelni, ponad 59 tys. studentek i studentów, prawie 1,8 tys. doktorantek i doktorantów oraz 747 kierunków i specjalności.

Uczelnie regionu w kontekście tego wydarzenia uzgodniły sześć ścieżek tematycznych, będących odpowiedzią na najważniejsze wyzwania i problemy współczesnego świata. Ścieżki te, będące podłożem budowanego obecnie programu EMN 2024, są poświęcone klimatowi i środowisku, zdrowiu i jakości życia, przemysłom przyszłości, innowacjom społecznym, dziedzictwu przemysłowemu i kulturowemu oraz kreacji i krytyce.

Jak wynika z informacji Uniwersytetu Śląskiego, obecnie trwają prace koncepcyjne i programowe mające na celu wyłonienie 50 głównych zagadnień Miasta Nauki. Tematy poszczególnych 50 tygodni EMN24 mają przy tym odzwierciedlać najistotniejsze obszary badań podejmowane w Katowicach i regionie, zogniskowane wokół ścieżek tematycznych.

„Środowiska akademickie Konsorcjum Katowice Miasto Nauki zapraszamy do zgłaszania koncepcji tygodni poprzez formularz, natomiast inne jednostki oraz instytucje zachęcamy do zapoznania się z zasadami współpracy i zgłaszania propozycji zgodnie z wytycznymi przedstawionymi na stronie zasady współpracy” – podała uczelnia.

50 tygodni tematycznych EMN 2024 będzie jednym z głównych pasm programowych całego wydarzenia. Równoległym będzie program strategicznych wydarzeń miejskich, regionalnych oraz akademickich, z planowanymi blisko 250 wydarzeniami o tematyce naukowej i edukacyjnej realizowanymi przez Katowice, Górnośląsko-Zagłębiowską Metropolię, Województwo Śląskie oraz uczelnie konsorcjum.

Do tego pasma programego zakwalifikowane zostaną wyróżniające się konferencje naukowe i popularnonaukowe, muzyczne, kulturalne i rozrywkowe wydarzenia środowiska akademickiego oraz strategiczne wydarzenia realizowane w regionie (kongresy, festiwale, inicjatywy społeczne).

Kolejnym pasmem będzie program młodych Miasta Nauki, do którego organizacji zaproszone zostały instytucje młodych istotne dla regionu, w tym: sejmik młodzieżowy woj. śląskiego, młodzieżowa rada miasta czy porozumienie samorządów studenckich i doktoranckich. Idea programu młodych zakłada ich własny sposób zarządzania zadaniami i kreowania wydarzeń.

Do projektowanych elementów programu młodych wejdą debaty i wydarzenia popularnonaukowe młodych (konkursy szkolne, pokazy licealistów, studenckie koła naukowe), konferencje studenckie i doktoranckie, cykle warsztatów, juwenalia, otrzęsiny, bale i wydarzenia rozrywkowe, akcje społeczne. Włączenie młodzieży (szczególnie licealnej) w tworzenie programu ma służyć konsultowaniu rozwiązań na rzecz przyszłości życia w regionie.

Jeszcze jednym pasmem programowym będzie program edukacyjny nauczyciele – nauczycielom, kierowany do uczniów szkół oraz nauczycieli. Chodzi o inicjatywy, mające na celu integrowanie środowiska akademickiego i nauczycielskiego, a także programy typu studenci – uczniom/uczniowie-studentom, mające na celu wspólne działania edukacyjne i popularnonaukowe dla uczniów i nauczycieli.

Już teraz znana jest część wydarzeń specjalnych EMNK 2024. Weekend otwarcia m.in. z widowiskiem naukowo-artystycznym odbędzie się 9-11 grudnia br. w Spodku i w Międzynarodowym Centrum Kongresowym, podczas 7. Śląskiego Festiwalu Nauki Katowice. Na styczeń 2024 r. planowane są m.in. wystawa i widowisko popularnonaukowe w Parlamencie Europejskim.

Na połowę czerwca planowana jest międzynarodowa konferencja EuroScience Open Forum poświęcona interdyscyplinarnej i przekrojowej debacie na temat kultury naukowej, badań naukowych i innowacji służących społeczeństwu. W czerwcu planowane jest też EU Talent Fair – europejska inicjatywa targów pracy dla studentów, naukowców na wczesnym etapie kariery, badaczy, przedsiębiorców, start-upowców i inwestorów.

Latem odbywać ma się European Science in the City Festival – cykl inicjatyw w przestrzeni miasta, mających na celu zaprezentowaniu szerokiej publiczności wyników projektów badawczo-rozwojowych wspieranych przez Komisję Europejską, w tym programu Horyzont Europa, szczególnie realizowanych przez śląskich naukowców.

We wrześniu przeprowadzone zostaną: EU TalentOn, konkurs organizowany przez Komisję Europejską przeznaczony dla młodych, utalentowanych naukowców w wieku 21-35 lat oraz europejskie finały EUCYS: European Union Contest for Young Scientists, konkursu dla młodych naukowców organizowanego przez Komisję Europejską.

W październiku odbędzie się Międzyuczelniana Inauguracja Roku Akademickiego, w listopadzie Międzynarodowy Kongres Jakości Kształcenia, a 6-10 grudnia 2024 – weekend zamknięcia obchodów EMN 2024 w Spodku i MCK podczas 8. Śląskiego Festiwalu Nauki Katowice.

Program wydarzenia powstaje w oparciu o m.in. o potencjał konsorcjum siedmiu uczelni: Uniwersytetu Śląskiego, Akademii Muzycznej im. K. Szymanowskiego, Akademii Sztuk Pięknych w Katowicach, Akademii Wychowania Fizycznego im. J. Kukuczki, Politechniki Śląskiej, Śląskiego Uniwersytetu Medycznego i Uniwersytetu Ekonomicznego w Katowicach.

Ceremonia przyznania Katowicom tytułu Europejskiego Miasta Nauki odbyła się lipcu 2022 r. podczas konferencji EuroScience Open Forum 2022 w Lejdzie w Holandii - Europejskim Mieście Nauki 2022. Tytuł przyznaje od 2004 r. co dwa lata European Association for the Advancement of Science and Technology (Europejskie Stowarzyszenie na Rzecz Rozwoju Nauki i Technologii). Katowice są pierwszym miastem z Europy Środkowo-Wschodniej uznanym za Europejskie Miasto Nauki. (PAP)

Nauka w Polsce, Mateusz Babak

mtb/ zan/