11.08.2016 PAP/Łukasz Ogrodowczyk

Astronomowie u progu epoki seryjnego znajdywania samotnych czarnych dziur

Większość czarnych dziur w Drodze Mlecznej jest samotna i ciemna, więc nie da się ich zobaczyć jak gwiazdy. Nowa praca pokazuje, jak z ziemskich obserwacji mikrosoczewkowania wybierać najlepsze cele dla superczułego interferometru GRAVITY+. Chodzi o to, by zacząć mierzyć masy czarnych dziur seryjnie.

  • Fot. Adobe Stock
    Świat

    Zaobserwowano, jak czarna dziura spowodowała bardzo szybkie wiatry

    Astronomowie zaobserwowali jasny rozbłysk rentgenowski z olbrzymiej czarnej dziury, znajdującej się w galaktyce spiralnej NGC 3783. Po tym, jak zaniknął, w ciągu zaledwie godzin pojawiły się szybkie wiatry o prędkości równej jednej piątej prędkości światła – poinformowała Europejska Agencja Kosmiczna (ESA).

  • Fot. Adobe Stock
    Kosmos

    Nowe dowody na twierdzenie Hawkinga nt. powierzchni czarnej dziury

    Międzynarodowa sieć naukowców LVK, w której działa troje badaczy z Narodowego Centrum Badań Jądrowych, potwierdziła teorię Stephena Hawkinga o niezmniejszaniu się całkowitej powierzchni czarnych dziur - podało w piątek NCBJ. Stało się to dziesięć lat po zarejestrowanej detekcji fal grawitacyjnych.

  • Fot. Adobe Stock
    Świat

    Gwiazda przetrwała spotkanie z czarną dziurą

    Astronomowie zarejestrowali sygnał pochodzący od gwiazdy, która zbliżyła się do supermasywnej czarnej dziury w centrum galaktyki i przetrwała to spotkanie. To pierwsze tego typu odkrycie. Naukowcy liczą na kontynuację nietypowego zachowania gwiazdy.

  • Źródło: NASA/JPL-Caltech

    Falujący podolbrzym. Kiedy supermasywna czarna dziura oddziera gwiazdę z otoczki

    Fale grawitacyjne z tzw. podolbrzyma, który został powoli odarty ze swojej otoczki przez pobliską supermasywną czarną dziurę, mogą być emitowane nawet przez miliony lat. A częstotliwość tych fal mieści się dokładnie w zakresie, który rejestrować będzie przyszłe kosmiczne obserwatorium LISA - opisuje zespół z udziałem Polki.

  • Fot. Adobe Stock
    Świat

    Naukowcy odkryli największe w historii zderzenie dwóch masywnych czarnych dziur

    Naukowcy odkryli największe w historii zderzenie dwóch czarnych dziur, każdej o masie ponad 100 razy większej od masy Słońca – ogłosiło w poniedziałek międzynarodowe konsorcjum LIGO-Virgo-KAGRA. W wyniku kolizji powstała jeszcze masywniejsza czarna dziura, oddalona od Ziemi o ok. 10 mld lat świetlnych.

  • Fot. Adobe Stock
    Świat

    Dwie masywne czarne dziury pochłaniają gwiazdy w jednej z galaktyk

    Światło od zjawiska AT2024tvd pozwoliło na wykrycie drugiej masywnej czarnej dziury w galaktyce odległej o 600 milionów lat świetlnych – poinformował University of California w Berkeley.

  • Fot. Adobe Stock
    Kosmos

    Naukowcy UW: ciemna materia nie składa się z miniaturowych czarnych dziur

    Ciemna materia nie składa się z miniaturowych czarnych dziur. Pierwotne czarne dziury o masach w bardzo szerokim zakresie mogą stanowić najwyżej niewielki ułamek ciemnej materii w Drodze Mlecznej - wykazali naukowcy zespołu OGLE z Obserwatorium Astronomicznego UW, obserwując jasność około 35 milionów gwiazd.

  • Teleskop XRISM; ilustracja: NASA's Goddard Space Flight Center Conceptual Image Lab, źródło: Wikipedia (https://commons.wikimedia.org/w/index.php?curid=136604388)
    Świat

    Teleskop XRISM pokazał otoczenie czarnej dziury i supernowej

    Opublikowano pierwsze naukowe dane zdobyte z pomocą japońsko-europejskiego teleskopu XRISM. Ukazał on strukturę, ruch oraz temperaturę materiału wokół dalekiej supermasywnej czarnej dziury.

  • Fot. Adobe Stock
    Świat

    Młody Wszechświat miał więcej czarnych dziur niż szacowali naukowcy

    Z pomocą Kosmicznego Teleskopu Hubble’a astronomowie stwierdzili w młodym Wszechświecie obecność większej liczby czarnych dziur, niż zakładano. Odkrycie pomoże m.in. zrozumieć powstawanie supermasywnych czarnych dziur i ewolucję galaktyk.

Najpopularniejsze

  • Penelopa i Odyseusz, obraz Johanna Heinricha Wilhelma Tischbeina z 1802 r. Fot. Wikipedia/ domena publiczna

    Historyk: Penelopa nie zawsze była przedstawiana jako wierna małżonka Odysa

  • Olsztyn/ Miasto chce zbadać największe jezioro, by możliwe było oczyszczenie z moczarki

  • 38 mln lat temu na terenie dzisiejszej Lubelszczyzny pływały walenie

  • Prof. Pałys dla PAP: nowe rozporządzenie o liście czasopism to krok ku równowadze, ale i eksperyment

  • Matematyk: w nieprzewidywalności świata kryje się klucz do rozwoju

  • 16.05.2013. PAP/Michał Walczak

    Neandertalscy dentyści leczyli próchnicę już prawie 60 tys. lat temu

  • Chemikalia obecne w środowisku mogą zakłócać rozwój kości u niemowląt

  • Zespół policystycznych jajników opóźnia menopauzę

  • Nie dało się żyć bez molibdenu

  • Naukowcy: wolne oddychanie wystarczy, by się uspokoić

Kraków, 19.05.2026. Prorektor Uniwersytetu Jagiellońskiego ds. rozwoju, filozof, prawnik i kognitywista prof. dr hab. Bartosz Brożek (3L), pełnomocnik Prezydenta Miasta Krakowa ds. Współpracy ze Środowiskiem Naukowo-Akademickim dr Bogna Halska-Pionka (2L), popularyzator nauki z Centrum Kopernika Badań Interdyscyplinarnych UJ Łukasz Kwiatek (3P), prezes Santa Fe Institute prof. David Krakauer (2P) i prowadzący rzecznik prasowy UJ dr Marcin Kubat (L) podczas konferencji prasowej Copernicus Festival 2026, 19 bm. w Muzeum Inżynierii i Techniki w Krakowie. Copernicus Festival - jedno z największych wydarzeń popularyzujących naukę w Polsce. Tegorocznymi partnerami festiwalu są Europejska Rada ds. Badań Naukowych (ERC) oraz Narodowe Centrum Badań i Rozwoju (NCBR). PAP/Łukasz Gągulski

Kraków/ Pod hasłem „złożoność” rozpoczął się Copernicus Festival

Pod hasłem „złożoność” rozpoczęło się we wtorek w Krakowie wydarzenie popularyzujące naukę – Copernicus Festival. Polscy i zagraniczni naukowcy będą opowiadać o badaniach na temat pochodzenia świata, ewolucji człowieka, ludzkiej świadomości i rozwoju sztucznej inteligencji.

newsletter

Zapraszamy do zapisania się do naszego newslettera