Nowy gatunek wymarłego krokodyla zidentyfikowali paleontolodzy w Egipcie. Odkryto go w tych samych skałach, które wykorzystano do budowy słynnego Wielkiego Sfinksa. Podobnie jak Sfinks, któremu brakuje czubka nosa, skamieniały krokodyl również nie ma końcowej części pyska.
Gawiale to grupa krokodyli charakteryzujących się długimi, wąskimi pyskami. Obecnie występują one wyłącznie w środowiskach słodkowodnych na subkontynencie indyjskim i w Azji Południowo-Wschodniej.
Żyją zaledwie dwa ich gatunki: Gavialis gangeticus oraz Tomistoma schlegelii. Zapis kopalny pokazuje jednak, że w przeszłości gawiale występowały niemal na całym świecie. Ich historia sięga ponad 100 mln lat, a wiele gatunków żyło w płytkich środowiskach morskich.
W latach 20. XX wieku w liczącej około 45 mln lat formacji Mokattam w Egipcie odkryto kilka skamieniałości. Znajdowała się wśród nich niemal kompletna czaszka. Szczątki te przypisano wówczas do rodzaju Tomistoma, ze względu na ich powierzchowne podobieństwo do współczesnego krokodyla gawialowego.
Najnowsze osiągnięcia paleontologii, w tym zastosowanie tomografii komputerowej pozwalającej zajrzeć do wnętrza czaszki, umożliwiły jednak międzynarodowemu zespołowi badaczy wskazanie kilku różnic między krokodylem gawialowym a skamieniałościami z formacji Mokattam. W skład zespołu wchodzili naukowcy z Wielkiej Brytanii, Szwecji, Niemiec i Egiptu. Badaniami kierował dr Paul Burke ze Szwedzkiego Muzeum Historii Naturalnej w Sztokholmie. Wyniki badania opublikowali w Royal Society Open Science .
Odnaleziona czaszka jest stosunkowo dobrze zachowana, jednak uwagę badaczy zwróciła jedna szczególna cecha: brakuje jej końcowej części pyska.
„Biorąc pod uwagę to podobieństwo do słynnego brakującego nosa Wielkiego Sfinksa, postanowiliśmy nazwać nowego krokodyla na cześć egipskiego boga Heru, który być może był inspiracją dla tego słynnego monumentu” – mówi prof. Philip Mannion z University College London, współkierujący badaniem.
W ten sposób nowy gatunek zyskał nazwę Herugavialis cairensis.
Herugavialis nie był jedynym krokodylem żyjącym wówczas na terenie Egiptu. Płytkie środowiska morskie, które zajmowały znaczną część tego regionu, były również zamieszkane przez co najmniej dwa inne gatunki gawiali.
„Przez większą część ostatnich 50 mln lat w regionie Morza Śródziemnego występowało wiele gatunków krokodyli, w tym gawiali – mówi główny autor badania, dr Paul Burke. - Różnorodność ta zmieniała się jednak w czasie w związku ze zmianami globalnej temperatury i poziomu mórz. Ostatecznie wszystkie krokodyle zniknęły z tego regionu około 6 mln lat temu”.
Nauka w Polsce
ekr/ agt/
Fundacja PAP zezwala na bezpłatny przedruk artykułów z Serwisu Nauka w Polsce pod warunkiem mailowego poinformowania nas raz w miesiącu o fakcie korzystania z serwisu oraz podania źródła artykułu. W portalach i serwisach internetowych prosimy o zamieszczenie podlinkowanego adresu: Źródło: naukawpolsce.pl, a w czasopismach adnotacji: Źródło: Serwis Nauka w Polsce - naukawpolsce.pl. Powyższe zezwolenie nie dotyczy: informacji z kategorii "Świat" oraz wszelkich fotografii i materiałów wideo.
