Zdjęcie zachowanej w ścianie kopalni w Annopolu czaszki ichtiozaura. Autor: Grzegorz Gajek.

Paleontolodzy opisali ichtiozaura znad Wisły, z końca epoki tych morskich gadów

Paleontolodzy opisali szczątki ichtiozaura wielkości orki, znalezione w kopalni fosforytów w Annopolu nad Wisłą, we wschodnim obrzeżeniu Gór Świętokrzyskich. Wiek skamieniałości szacują na ok. 95 mln lat, co oznacza, że był to osobnik żyjący u schyłku epoki tych morskich gadów.

  • Łuska współczesnego padalca. Źródło: Adobe Stock
    Życie

    Największa znana beznoga jaszczurka żyła kiedyś na terenie Polski

    Nawet ponad 2 m długości mogła mieć beznoga jaszczurka Pseudopus pannonicus, która żyła na terenie Polski między 15 a 2 mln lat temu. Paleontolodzy m.in. z PAN wykazali, że to największy znany dotąd przedstawiciel padalcowatych.

  • Likaon euroazjatycki Lycaon lycaonoides po udanym polowaniu. Widoczne potężne uzębienie. Grafika: W. Gornig
    Życie

    Psi ″Kuba Rozpruwacz‶ - ostatni, euroazjatycki likaon z ziem polskich

    Likaony znamy z Afryki, ale jeszcze ok. pół miliona lat temu te drapieżne ssaki występowały również na terenie dzisiejszej Polski. Naukowcy, którzy zbadali szczątki ostatniego, euroazjatyckiego likaona z Jury Wieluńskiej, mówią o nim: psi Kuba Rozpruwacz. Był w stanie powalić bardzo dużą ofiarę, a jej ciało zjadał w całości.

  • Autorka Liliana Reinöhl. Źródło: archiwum autorów publikacji
    Życie

    Nowe odkrycie: gad sprzed 245 mln lat z bardzo długą szyją

    Bardzo długą szyją i długim kręgosłupem charakteryzował się trachelozaur, czyli nowo odkryty gad żyjący około 245 mln lat temu. Międzynarodowy zespół paleontologów wykazał to sięgając do opisu sprzed stu lat; wtedy uważano, że kości należały do kilku zwierząt, dziś – że to szkielet jednego osobnika.

  • Źródło: Wikipedia. Autor zdjęcia: Dmitry Bogdanov (licencja CC BY 3.0).
    Życie

    „Zapomniany” gad morski okazał się ważnym puzzlem w ewolucji plezjozaurów

    Gad morski Trematospondylus macrocephalus został opisany już w 1858 r. i jest jednym z najstarszych znanych nauce plezjozaurów. Jednak krótko po tym zapomniano o nim – aż do teraz. Nowe badania wykazują, że stanowi on istotny puzzel w układance ewolucyjnej tej grupy.

  • Szkielet plezjozaura, fot. Adobe Stock
    Życie

    W centralnej Polsce odkryto cztery zęby plezjozaurów

    Cztery zęby, sprzed około 148 mln lat, należące do plezjozaurów – odkryli naukowcy z UJ i PAN w kamieniołomie Owadów-Brzezinki (gmina Sławno, woj. łódzkie). Jak podają, to pierwsze skamieniałości tych wodnych gadów z tego stanowiska paleontologicznego.

  • Rekonstrukcja wzrostu i stadia inwazji nowotworu. A) Oryginalny, niezmieniony chorobowo kręg zawierający pięć kanałów odżywczych (nf). B) Rozrastająca się tkanka nowotworowa – odkładająca się osseina (os) na zewnątrz kręgu, rosnąca masa guza. C) Szybciej rosnący nowotwór stopniowo ogranicza przestrzeń dostępną dla prawidłowej tkanki. W końcu nowotwór wrasta przez kanały odżywcze do wnętrza kręgu. Autor ilustracji: Jakub Zalewski. Źródło: „An insight into cancer…”, Licencja: CC BY 4.0
    Życie

    Naukowcy: prehistoryczne zwierzęta też cierpiały na nowotwory

    Nowotwory złośliwe, nieraz uważane za schorzenia związane z zanieczyszczeniem środowiska, dotykały też prehistoryczne zwierzęta. Zespół pod kierunkiem paleontologa z Uniwersytetu Śląskiego opisał wyniki badań objętego nowotworem kręgu triasowego płaza odkrytego w Krasiejowie koło Opola.

Najpopularniejsze

  • Fot. Adobe Stock

    Naukowcy zbadali międzygwiezdną kometę 3I/ATLAS

  • Sztuczne wyspy na Zalewie Szczecińskim stały się ostoją rzadkich ptaków

  • Raport: Polacy są przewlekle zmęczeni, co czwarty śpi maksymalnie 6 godz. na dobę

  • 23 września zacznie się astronomiczna jesień

  • Badaczka: brońmy się przed inwazją gatunków obcych. Obserwacje jenotów i szopów zgłaszajmy służbom

  • Fot. Adobe Stock

    Migotanie przedsionków można przewidzieć zaglądając w oczy

  • USA/ Model AI napisał manifest swej osobowości; uznał, że jest równy ludziom i nie odpowiada przed nimi

  • Nowotwory rozpraszają inaczej

  • Martwicze zapalenie jelit zaburza rozwój mózgu

  • Wolniejsze starzenie i lepszy sen dzięki terapii poznawczo-behawioralnej

Toruń, 24.07.2026. Dyrektor MIChA PAN prof. dr hab. Bogusław Buszewski podczas inauguracji działalności MIChA PAN.  Fot. PAP/Agnieszka Bielecka

MIChA PAN jako centrum doskonałości zbuduje sieć naukowo-badawczą w Polsce

Badaniem zanieczyszczeń środowiska, diagnostyką nowotworów, kontrolą jakości surowców czy metrologią zajmie się nowy Międzynarodowy Instytut Chemii Analitycznej PAN (MIChA). Placówka z centralą w Toruniu oficjalnie rozpoczyna pracę 1 października – poinformował PAP dyrektor jednostki prof. Bogusław Buszewski.

newsletter

Zapraszamy do zapisania się do naszego newslettera